Web sitesi yaptırmak isteyen çoğu esnaf ilk olarak “ne kadar?” diye soruyor. Oysa sonradan asıl pahalıya mal olan fiyat değil, hiç sorulmayan sorular: site bittiğinde sana ait olmaması, küçük bir değişiklik için haftalarca beklemek, bir yıl sonra beklenmedik bir yenileme ücretiyle karşılaşmak.
Aşağıdaki yedi soruyu kimden teklif alırsan al sor. Cevapları yazılı istemeyi de unutma. Bu soruları bize de sorabilirsin.
Alan adı senin adına değilse, site de tam olarak senin değil.
1. Alan adı kimin adına kayıtlı olacak?
Alan adı, sitenin internetteki adresi (örneğin keyweber.com). Doğru cevap: senin adına, yani işletmenin adına. Alan adı bir mülk gibidir. Ajans kendi adına kaydederse, ilişki bittiğinde ya da anlaşmazlık çıktığında adresini geri almak zor olabilir; oysa kartvizitin, Google profilin, müşterilerin hep o adrese bağlı.
Sor: alan adı hangi hesapta kayıtlı, giriş bilgilerini bana verecek misiniz, yenileme hatırlatmaları kime gelecek?
2. Site nerede barındırılacak ve yenileme maliyeti ne?
Site, bir sunucuda barındırılıyor (hosting). Bu genellikle yıllık yenilenen bir gider. İlk yıl ücretsiz görünüp sonra ücretli olabilir, ya da alan adı ve barındırma ayrı ayrı yenilenebilir. “Yıllık toplam yenileme maliyeti ne?” diye sor ve yazılı al.
3. Telefonda nasıl görünüyor, canlı gösterebilir misin?
Müşterilerin çoğu siteye telefondan bakar. Taslak hazır olduğunda kendi telefonundan aç: hızlı açılıyor mu, yazılar okunuyor mu, tek dokunuşla arama ve WhatsApp butonu var mı? Bilgisayarda güzel görünüp telefonda bozulan ya da geç açılan site, müşteriyi kaybettirir.
4. Yayına girdikten sonra küçük değişiklikleri kim, nasıl yapacak?
Çalışma saatin değişti, yeni bir fotoğraf ekleyeceksin, bir hizmeti kaldıracaksın. Bunu kendin yönetim panelinden mi yapacaksın, her seferinde ajansa mı yazacaksın, kaç güne yapılır, kaç değişiklik hakkın dahil? Yayından sonraki bu ilişki, ilk tasarımdan daha çok yaşanan şey.
5. Google'da bulunmam için ne yapılıyor ve neyi garanti ediyorsun?
Bu soruda dikkat: Google'da ilk sıra garantisi veren, gerçekçi olmayan bir söz veriyor. Google sıralamayı satmaz ve kimse sonucu garanti edemez. Makul olan, sitenin Google'ın anlayacağı şekilde hazırlanması: sayfa başlıkları ve açıklamaları, mobil hız, Google işletme profiline bağlantı, site haritası ve Google Search Console'a kayıt. Ne yapıldığını tek tek sor.
Yerel bir işletmeysen siteden önce ya da yanında Google işletme profilini açmak, haritada görünmenin en hızlı yolu.
6. Teslimde tam olarak ne alıyorum?
- Yönetim paneline giriş bilgileri
- Alan adı ve barındırma hesap bilgileri
- Metinlerin, fotoğrafların ve logonun sana ait olduğunun teyidi
- Siteyi nasıl güncelleyeceğinin kısa bir anlatımı
- Yedek alınıyor mu, kim alıyor?
Ve en önemlisi: ayrılırsam sitemi başka bir yere taşıyabilir miyim? Cevap “hayır” ya da belirsizse, o site seni bağlıyor demektir.
7. Toplam maliyet ne, yazılı olarak?
“Site ne kadar?” yerine “toplamda ne ödeyeceğim?” diye sor: tek seferlik bedel, yıllık yenilemeler, bakım ya da destek ücreti varsa aylık tutar, ödeme takvimi ve neyin dahil olduğu. Bunların yazılı bir teklifte ya da sözleşmede olması, sonradan çıkacak anlaşmazlıkların çoğunu önler.
Kendim yapsam olur mu?
Olabilir. Ücretsiz ya da düşük maliyetli hazır site platformları, küçük bir ihtiyaç için ve vakti olan biri için yeterli olabiliyor. Ama tasarım, metin, fotoğraf, mobil uyum ve Google bağlantısı için yine zaman ve öğrenme gerekiyor. Zamanının değerini de hesaba kat: işini bırakıp site yapıyorsan, bunun bir maliyeti var.
Profesyonel bir siteyle hazır bir şablon arasındaki fark ilk bakışta küçük görünür, ama müşteri karar verirken belirleyici olur: telefondan hızlı açılan, işini net anlatan, Google'ın okuyabildiği ve arayan kişiyi doğrudan sana ulaştıran bir site, sadece “var olan” bir siteden çok daha fazla iş getirir. Bunu sağlayan şey araç değil, işletmeni tanıyarak kurulmuş bir düzen.
Bize de sor
Bu yedi soruyu bize de sorabilirsin. Web sitesi hizmetimize göz at ya da doğrudan WhatsApp'tan yaz. Amasya'da yüz yüze, Türkiye'nin her yerinde online görüşüyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Alan adı nedir, kimin adına alınmalı?
Alan adı, sitenin internetteki adresidir (örneğin keyweber.com). İşletmenin ya da işletme sahibinin adına kayıtlı olmalı ve giriş bilgileri sende olmalıdır. Başkası adına kayıtlıysa ilişki bittiğinde adresi geri almak zorlaşabilir.
Hosting (barındırma) nedir, neden yenileme ücreti var?
Hosting, sitenin dosyalarının internette erişilebilir durması için kullanılan sunucu hizmetidir. Genellikle yıllık yenilenir. Teklif alırken ilk yıl ve sonraki yıllardaki toplam maliyeti ayrı ayrı sor.
Web sitesi yaptırmak için yazılı sözleşme gerekir mi?
Zorunlu olmayabilir ama önerilir. Yapılacak işler, teslim tarihi, toplam maliyet, yıllık yenilemeler, sana ait olan dosyalar ve değişiklik hakkı yazılı bir teklif ya da sözleşmede yer almalıdır.
Google'da ilk sırada çıkmayı garanti eden firmalara güvenmeli miyim?
Hayır. Google arama sıralamasını satmaz ve hiç kimse ilk sırada çıkmayı garanti edemez. Makul bir firma, sayfa başlıkları, hız, mobil uyum ve Google işletme profili gibi yapacağı işleri tek tek anlatır.